Bjeruń

Bjeruń
Wapyn Bjeruńa
Wojewůdztwo	ślůnske
Krys	bjeruńsko-lyndźiński
Prawa mjejske	1387
burmistř	Ludwik Jagoda
Plac	40,31 km²
Położyńy	50° 08' N 19° 06' E
Liczba mjeszkańcůw (2007)  - Liczba ludźůw  - gynstość  - Aglomeracyjo	23 940 487,2 os./km² 2 441 000 Konurbacyjo katowicko
Numeracyjno sztrefa (do 2005)	+ (48) 032
Rejestracyjne tabule	SBL
Pouožyńe na mapje Polski Bjeruń
Partnerskje mjasta	Moravský Beroun Gundelfingen Ostrůg Meung sur Loire
Mjejski urzůnd ul. Rynek 14 43-150 Bjeruń tel. 032 324-24-00; faks 032 216-47-77 (e-brif)
Galeryjo uobrozkůw we Wikimedia Commons
Zajta internecowo mjasta

Bjeruń (pol.: Bieruń, ńym: Berun) - mjasto w wojewůdztwje ślůnskym, wuažůnce w skuod powjatu bjeruńsko-lyńdźińskigo.

Pouožůne při grańicy wojewůdztw ślůnskigo a mouopolskigo, kerům stanowi Wisua. Sůmśaduje s mjastůma: Tychy, Uośwjyńćim, Lyndźiny, a tyž gminami: Cheum Ślůnski, Bojšowy.

Tajle admińistracyjne

W skuod Bjeruńo wuažům Bjeruń Stary, Bjeruń Nowy, Śćerńy, Jajosty, Bijasowice a Čarnuchowice.

Historyjo

Kole Bjeruńa znojdowoua śe antyčno uosada Leucaristus. Bůua uůna zaznačůna na antyčnyj mapje Klaudjuša Ptolymeuša s lot 142- 147 našyj ery. W X-XI wjeku istńou sam uotočůny palisadům a ńywůntpliwje pośadajůncy wježa uobserwacyjno grůdek uobrůnny majůncy za zadańy chrůńić kupcůw přeprawjajůncych śe bez řyka.

Bjeruń dostou prawa mjejske w 1387 uod kśyńća uopawsko-raćiborskigo Jana II Želoznygo. Do 1551 wuasność Pjastůw ślůnskych, uod 1327 pod zwjeřchńictwym Čech. Uod 1743 w państwje pruskym a utrata praw mjejskych. Uod 1865 zaś mjasto a zmjana mjana na Bjeruń Stary. Uod 1922 w grańicach Polski, w čos II wojny śwjatowyj wćelůny do Ńymjec. W lotach 1975-1991 dźelńica Tychůw. W 1991 nazod pod nazwům Bjeruń, wraz s Bjeruńym Nowym, Bijasowicůma, Čarnuchowicůma a Jajostůma utwořůu mjasto. Uod uodzyskańo samodźelnośći bez Bjeruń datuje śe zwada mjyndzy tym mjastym a sůnśedńimi Tychůma uo teryny fabryčne Fiat Auto Poland (b. FSM), a uośedle zbudowane při tej fabryce. Uobecńy uośedle ležy juž w grańicach admińistracyjnych Bjeruńo, nale sama fabryka pozostowo w Tychach. Historyčńy sporny teryn noležou do Bjeruńo, nale pozostawjyńy go w grańicach Tychůw bůuo warůnkym zgody tygo mjasta na uodůnčyńy Bjeruńo.

Industryjo

Gruba Piast

Na teryńy mjasta znojduje śe kilka pora zakuodůw pracy, m.in. gruba wyngla kamjynnygo "Piast", zakuod twořiw štučnych "NITROERG", fabryka produktůw mlečnych "Danone" (dowńij "Mildes Bieruń"), zakuod materjouůw wybuchowych a tartak. Na teryńy Bjeruńo wystympujům bogate zuoža krušyw žwiru a pjasku. Zuoža te skiž uochrůny środowiska ńy sům eksploatowane.