Petanque

Ze Wikipedia
Przyńdź do: nawigacyje, sznupańo

Pétanque (IPA [pe.tɑ̃ːk]) (szpil we bule/boule, szpil we kugle, petanka) – zorta gry we kugle, szport ze Francyji kaj je fest popularno gro zespołowo lo szpasu abo lo rywalizacyje. Pochodzyńy petanque je rzimskie. Dowńij groli we ńa soldaty we Starożytnym Rzimje i tam kaj bůło Rzimske Imperyjům.

Terozki szpilajům we ńa bajtle i starziki, baby i chopy, nale chopy důminujům.

Petanque je popularno na połedńu: we Połedńowyj Fracyji i Połedńowyj Ojropje we becyrku Strzrůdźymnygo Morza - we Italyji, Můnako a Szpańiji. Szpilajům we ńa tyż we Mjymcach, Belgije, Szwajcaryji a Szwecyji a na inkszych kůntynyntach - we Azyje (Tajlandyjo) i we Africe (Madagaskar, Tůnezyjo, Algeryjo, Synegal).

Regle[Sprowjej]

Wystympujům roztomajte zorty i regle gry we kugle: kugle ze Lyonu, kugle ze Prowansyji, bocce (ze Italiji). Gro śe wszyjske uůne na zawartych a růwnych terynach bez trowy. Sům tyż kugle - bowls - we Wjelgij Brytańji kaj wszyjsko uůnaczům na trowje, szpilplac tyż.

Czyrwůny erbnůł jedyn půnkt
Czyrwůny erbnůł dwa půnkty

Szpilplac, bale i cyl

  • Szpilplac do petanque ńy moge mjeć myńij kej 4 myjtry szyrzki a 15 myjtrůw dugośći.
  • Używo śe żeloznych balůw (kugli) ze luftym we postrzodku.
  • Gro spolygo na ćepańu balami rynkům do cylu, kerym je mało (30 mm), drzewjanno bal mjanowano wjeprzkem - (pol.) świnka, (fr.) cochonet.
  • Idźe tyż śćepować kugle przećiwńika (albo przećiwnygo manszaftu) co by nasze bůły bliżyj wjeprzka.

Szpil

  • Nojprzůd szpilery (manszafty) losujům kery zaczyno,
  • Uůn szpiler (manszaft), kery zaczyno rysuje uokrůng, kerygo szyrzka mo 35 - 50 centymyjtrůw, ćepje uůn wjeprzka (6 a 10 myjtrůw) a pjyrszy bal,
  • Ńyskorzi ćepje drugi (uoba używajům tyn sům uokrůng i ćepjom ze ńygo),
  • Kerygo bal je bliżyj wjeprzka tyn ńy muśi ćepać,
  • Jak tyn co uůnygo bal bůł dalij, ćepńe lepij uode drugigo, ćepje tyn drugi (wprzůd moge używoć myjtermas coby zbadać na zicher).

Půnkty

  • Půnkty ze taki tajli moge erbnůńć ino jedyn.
  • Kożdo nostympno tajla zaczyno uůn szpiler (manszaft), kery przůd erbnůł půnkty.
  • Nostympno tajla gro śe we drugo strona (roz we jedno, roz we drugo)
  • Szpil mo tela tajli wjela trza, aże jedyn szpiler ńy bydźe mjoł uokryślůnyj wjelośći punktůw.
  • Zwyćynzcům je tyn szpiler (manszaft), kery we cołkim szpilu zdobydźe 13 půnktůw (albo 15 ).

Uodrůżńo śe trzi roztomajte szpile:

  • single (fr.) tête-à-tête - jedyn na drugiego, kożdy mo 3 bale;
  • dublety - dwa manszafty ze dwoma szpilerami, kaj kożdy szpiler mo trzi bale;
  • triplety - dwa manszafty ze trzima szpilerami, kaj kożdy szpiler mo dwa bale.

Petanque na Ślůnsku[Sprowjej]

Sum roztomajte ślůnskie uorganizacyje petanque:

  1. Sekcja Petanque przy Miejskim Ośrodku Sportu i Rekreacji w Piekarach Śląskich
  2. Sekcja Petanque przy Stowarzyszeniu Domu Miasta Saint-Etienne w Katowicach - je sekcjo we stowarziszeniu, szpilo we polskij pjyrszyj lidze Polskij Federacyji Petanque. Uůnyj anfang bůł we 2009. We 2009 zdobůła titel majstra trzećij ligi. We 2011 zdobůła titel wicemajstra drugij ligi i wlozła do pjyrszyj ligi PFP.
  3. Śląski Klub Petanque "Carbon" Katowice je klubym, wjinkszo nale szpilo we polskij trzecij lidze Polskij Federacyji Petanque - Uůnygo anfang bůł we 2012.
  4. Klub Sportowo-Rekreacyjny "Amicus-Giszowiec" kery mo plac przi grubie "Murcki-Staszic". We "Amicusie" grajům tyż we szkata.
  5. Klub Sportowy Petanque "Stal" Chorzůw - je ferajnym zwykłem, bez to ńy je we Federacyji a ńy szpilo we lidze. Uůnygo anfang bůł we 2011. Swoj plac mo kaj Chorzowskie Stowarzyszenie Pomocy "Serce".

Neczajty uo petanque[Sprowjej]