Szwůng

Szwůng (uoznoczany buchsztabům a) je to wektorowo wjelgość, kero uoznoczo mjyńyńy wartkośći ćała we czaśe. Wektor szwůngu mo dycki taki som zwrot co wartkośći.
Jednostka szwůngu we Układźe SI to myjter na kwadrat sekůndy $\left[ \vec a \right] = \frac m {s^2}$

Wartość szwůngu prostolyńijowygo idźe wyrachować podug mustra:

$\vec a = \frac {d \vec v}{dt}\approx\frac {{\Delta} \vec v}{{\Delta}t}$

Kaj ${{\Delta} \vec v}$ to wektor zmjany wartkośći

Szwůng we ruchach krzywolińjowych idźe potajlować na dwje skłodowe: styczne (${a_t}$) a normalne (${a_n}$). Szwůng styczny je zwjunzany ze zmjanům wartkośći lińjowyj $V$ a idźe go wyrachować podug wzora:

$\vec {a_t} = \frac {d \vec v}{dt}\approx\frac {{\Delta} \vec v}{{\Delta}t}$

Szwůng normalny, mjanowany tyż dostrzodkowym, idźe wyrachować podug wzora:

$a_n = \frac {v^2}{r}=\omega^2 \mathbf{r}$

Kaj:
$r$ - Průmjyń krzywizny toru
ω - wartkość kůntowo