Teksasko gwara

Ze Wikipedia
Przyńdź do: nawigacyje, sznupańo
Teksasko gwara
Djalekt uopolski
Godka ślůnsko
Używano we: Panna Maria, Teksas (USA)
Charakterystyczne cechy: sypjelyńy, ryjalizowańy kuplůngůw yn, ym jako an, am
Wjelość używoczůw: ńyznůmo
Zdrzůdło pożyczkůw ynglicko
Bajszpil użyćo gwary: Jo była ćekawo jako to idźe po tym warszawsku, ńe żeby zmjyńić moja gwara. Trocha mńe to pizło, bo nauczyćelka zapisała mńe do pjerszy klasy. Jo poszła wtedy do starego profesora na tym uńiwersyteće i ůn pytoł mńe o rozmajite polskje słowa. Pokazowoł obrozki i pytoł co to jest. Na obrozku był mrowjec.[1]
Bajszpil gwary teksaskij - brif kery uostoł posłany ze Panna Maria
Rozlygowańy palcu, kaj śe godo po ślůnsku we Teksaśe

Teksasko gwara je to używano uod teksaskich Ślůnzokůw tajla djalektu uopolskigo, kero śe uod ńego uodłůnczůła po jejich ymigracyji do becyrku wśi Panna Maria uod 1852 roku[2]. Zawjyro we śe słowa na zachy, lo kerych ńy bůło uokryślyńo we ślůnskij godce.[1]

Teksasko gwara mo myńszy ajnflus mjymjeckij godki ńiźli inksze skuli tygo, co jeji użytkowńiki wyjechoły, podwjela śe zaczůn Kulturkampf[3]. Charakteryzuje śe sypjelyńym, kere śe coroz to barzi traći. Kuplůngi ym, yn sům tam ryjalizowane jako am, an, ntp. cansto (czynsto).

Ze teksaskij gwary pochodźi mjano lo wśi Cestohowa we Teksaśe - mjyszkańcy ńy czytały tygo bez cz, jynoż bez c.[1]

Mjejscowo godka je fest uopatrowano, nale znajůmo je jedźińy we godanyj formje.[3] Prziczynům ńyzasymilowańo śe teksaskij gwary ze ynglickům godkům je uodćyńće śe społecznośći teksaskich Ślůnzokůw.[4]

Charakterystyczne słowa[Sprowjej]

Teksasko gwara Ślůnsko godka
turbacyjo[1] ńyprzileżytość
zaszanować[1] zaszparować
kapudrok[1] zalůńik
furgocz[3] fliger
szczyrkowa[1] pol. grzechotnik
(Ńy mo inkszygo
ślůnskigo uokryślyńo)
po warszawsku[1] po polsku
prastarzik[1] staroszek
ćeżko[1] fest
kole tego[5] uo tym
pokłoud[3] gipsdeka
bejbik[6] bajtel
kara[6] autok
wjater[6] luft
korn kukurzica
farmjyrz gospodorz
plumzy, piczesy fyrcichy
garce buncloki

Necowe uodwołańa[Sprowjej]

Przipisy[Sprowjej]

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 1,5 1,6 1,7 1,8 1,9 http://www.radiocourier.com/index.php?option=com_content&task=view&id=184&Itemid=89
  2. http://www.tshaonline.org/handbook/online/articles/PP/hlp4.html
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 http://opole.kik.opoka.org.pl/maj04/art/san%20antonio.htm
  4. http://www.niedziela.pl/artykul_w_niedzieli.php?doc=ed200813&nr=2
  5. http://slunskoeka.pyrsk.com/gysichta.html#20.
  6. 6,0 6,1 6,2 http://katowice.naszemiasto.pl/inne/specjalna_pozycja/3172_4026.html?pp=7&zd=5