Wůngel kamjynny
S Wikipedia
| Tyn artikel ńy bůł jeszcze sprawdzůny we poprawnośći zapisowańo Steuerowům uortografijům a gramatycznyj. Jeli zdo Ći śe, co je to fest do porzůndku narychtowany artikel, symńij ta szablůna. |
Wůngel kamjynny je to skoua uosadowo pochodzyńo roślinnygo, kero powstoua we palyjozoliku (a dokuadńij we karbůńe) s ščůntkůw roślinnych, kere uwyngliuy śe we warunkach bestlynowych. Mo čorno farba a je matowy, zawartość we ńim wůngla je uod 75% do 97%.
Wůngel kamjynny užywo śe ajnfachowo kej paliwo. Mo uůn wartość opouowo uod 16,7 do 29,3 MJ/kg (zaležńy uod zawartośći zańyčyščyń a wilguośći). Wartość opouowo čystygo chymičńy wůngla je ůng. 33,2 MJ/kg.
Nojwjynkše zuoža wůngla kamjynnygo sům we Chinach, USA, Indjach, RPA, Australije a Ůkrajińe. Wůngel kamjynny idźe dobywać dwůma knifami: uodkrywkowo abo guymbinowo. Uoba knify majům wady a zalyty - při dobywańu uodkrywkowym zajmowano a niščůno je kupa placu, nale je to tańše skiž tygo co je moue zatrudńyńe a ńy třa užywać drogich zabyzpjyčyńůw. Při kńifje guymbinowym ńy třa srogigo placu, nale za to třa srogigo zatrudńyńo, koštownych zabezpječyń a tajla zuoža třa kajńikaj uostawić a jeij ńy dobywać, coby ńy bůuo škodůw bergmańskich we teryńy uo gynstyj abo zabytkowyj zabudowje.