Pōdź kaj inhalt

Bartłůmjej Wanot

Przidej linki
Ze Wikipedia
 Tyn artykuł może potrzebować porzōndnyj korekty.
Jedyn ze używŏczōw zasugerowoł to ze powodōw: Potrzebnŏ je rewizyjŏ: kożdy absznit i profesyjŏ musi być WP:YNCY -> abo wyciepać z inhaltu eli niy je abo wykŏzać, ntp. relewantność filozofije
Jak możesz, to pōmōż abo we przeredagowaniu tego artykułu, abo zmiyń go tak, coby wszyjske felerne elymynta ś niego wyciepnōńć.

Bartłůmjej[1] Marek Wanot (Bartłōmiej[2] Marek Wanot, ur. 1995 w Siymianowicach) – ślōnski godkoznawca, korechtōr, przekłodocz i poeta[3][4]. Dziennikorz wyborcza.pl, aktywista LGBT.

Edukacyjo a naukowo działalność

[edytuj | edytuj zdrzōdło]

Skōńczōł III Liceum Ogólnokształcące im. Adama Mickiewicza we Katowicach. Na Ślōnskij Uniwerzytejcie ukōńczōł filozofijo i schodniosłowiańsko filologijo, sztudiyrowoł tyż połedniowosłowiańsko filologijo[3].

Bōł człōnek Ślōnskoznawczyj Naukowyj Skupiny „Sodalitas Silesiana”. W rōmach jeji działalności spōłôrganizowoł ślōnskoznawcze naukowe kōnferyncyje, kere po roz piyrszy kludzōne bōły w połni po ślōnsku. Na piyrszyj edycyji wygłosiōł referat pod titlym Ślůnsko problyma podug polskich libertaryjanůw we drugij dekadźe XXI storoczo (2015 rok)[5], a na drugij pod titlym Politikowy program we twōrczości Dochtora Mioda (2016 rok)[6].

Szpecjalizuje sie we ślōnskij godce. Je trzikrotnym laureatym Diktanda Ślōnskij Gŏdki. Wygroł sztworto, piōnto, a szōsto edycyjo, a przi dalszych edycyjach pōmogoł rychtować sie inkszym uczestnikōm[7][8].

Godo ô siebie, iże je poliglota. Poza polskōm a ślōnskōm godkōm, kere sōm dlo niego rodne, deklaruje znajōmość na roztōmajtych poziōmach tyż inkszych godek, bez tyn przikłod ukrajińskij, ruskij, biołoruskij, łymkowskij, angelskij, chorwackij, kaszubskij, bułgarskij, esperanto i toki pona[9][10].

Moc lot bōł zwolynnik a popularyzatōr używanio Steuerowego szrajbōnka do zopisu ślōnskij godki. Ôstatecznie we 2023 roku zrezygnowoł z jego używanio we publiczyj działalności i przeciepoł sie na ślabikorzowy alfabet[11].

We 2023 roku napisoł artikel ô titlu Ůntyczny sztatus nacyje we filozofiji uod Dmytra Doncowa i ôpublikowoł go we naukowym cajtōngu Соціально-гуманітарний вісник. Bōł to piyrszy, napisany cołkym po ślōnsku tekst, co znod sie we recynzowanym naukowym cajtōngu[12]. Ônego magistersko robota

Literacko, tłōmaczyniowo a korechtorsko działalność

[edytuj | edytuj zdrzōdło]

Je autōr jednoaktōwki pod titlym „Cosik nowego”, za kero dostoł wyrōżniyniy we 14. edycyje kōnkursu na Jednoaktōwka po ślōnsku[13]. Krytykowoł publicznie we Gazecie Wyborczyj podyńście ôrganizatorōw do weryfikacyje jakości tekstōw posyłanych na kōnkurs. Ôdekrōł, iże jedyn z autorōw, co dostoł trzeci plac we 14. edycji, cołke swoje dzieło przełożōł z godki polskij na ślōnsko po pōmocy tłōmacza Silling[14].

Publikowoł swoje gydichty na neczajcie Ślōnskigo Kartelu Literackigo "Sort Abla". Społym ze Mirosławym Szmajym założōł neczajta Czytůmy pů naszymu, na keryj zamieszczoł poezyjo we ślōnskij godce. Były to przekłody gydichtōw ôd autorōw za cołkigo świata[15].

Regularnie publikuje we Gazecie Wyborczyj w rōmach cyklu „Słówka. Magazyn o języku”. We swojich tekstach tyko sie miyndzy inkszymi tymatyki zwiōnzanyj ze Gōrnym Ślōnskym a ślōnskōm godkōm[16].

Społym ze Nataliōm Shlikhutkōm przełożōł ze ślōnskij godki na ukrajińsko tōmik poezyje Myśli ukryte ôd siymianowickigo poety Karola Gwoździa. Bōł to piyrszy we historyje literatury przekłod ze ślōnskij godki na cudzo godka[17].

Na ślōnsko godka przełożōł tyż gydichty ôd łymkowskigo poety Petro Murianki, kere ôstały wydane w formie dwugodkowego tōmiku (ślōnsko-łemkowskigo), pod titlym Łymkowsko duszyczka. Uobrane wjyrsze przełożůne na ślůnsko godka uod Bartłůmjeja Wanota[18]. Bōł ôn tyż tłōmacz na ślōnsko godka ksiōnżki Myńszośći a jejich godki wobec kryzysu. Antystygmatyzacyjny paket projektu "Godkowe antidotum: żywotność rzeczy jak spusůb budowy psychicznego dobrosztandu, zdrowjo a zbalansowanego rozwoju"[19].

Je ôn tyż korechtor ksiōnżek wydowanych we ślōnskij godce, miyndzy inkszymi Dracha ôd Szczepana Twardocha (przekłod ôd Grzegorza Kulika)[20], Kocij Czelodki i cornego złota ôd Agaty Romaniuk (przekłod ôd Barbary Szmatloch)[21] abo Limits / Styknie ôd Tomasza Kamuselli[22].

Społeczno a kulturalno działalność

[edytuj | edytuj zdrzōdło]

Wiela lot kludziōł blog Blog młodego Górnoślązaka. Dostoł za niego nadgroda za nojlepszy Blog Teen Blogerōw, prziznowano ôd portalu Onet.pl[23]. Na tyj neczajcie poruszoł tymaty ślōnskij tożsamości, zopisu ślōnskij godki, krajowyj polityki, religije abo etyki[24].

Ôtwarty Ślōnsk, 2022

W 2019 roku społym ze Rafałem Rzepkōm założōł kolektyw Uotwarty Ślůnsk (Ôtwarty Ślōnsk). W rōmach działalności kolektywu zgłosiōł do prokuratury zelżywe dlo Ślōnzokōw wpisy, skuli możebności popołniynio przestympstwa ze art. 257 KK, to je publicznego zniyważynio grupy ludności abo pojedynczyj ôsoby, skirz jeji przinoleżności norodowyj, etnicznyj abo rasowyj. Jednakōż prokuratura ôdmōwiyła wszczyńcia postympowania we tyj sprawie[25][26][27]. Yntlich ale dokludziōł do skozanio sprowce, co bōły piyrszym wyrokym za zniywożanie Ślōnzokōw.

Kludzi tyż profile na Facebooku: Fizymatynta i Kwadratowe galoty, kere majōm humorystyczny karakter[28].

Przipisy

[edytuj zdrzōdło]
  1. ↑ Pōmimo pociepniyńcia Steuerowego szrajbōnku do zapisowanio ślōnskij godki, dalij używo tyj formy zopisu swojigo miana.
  2. ↑ Zopis miana, ze użyciym alfabetu ślabikorzowego.
  3. 1 2 Bartłůmjej Wanot. Linkedin. [dostymp 2025-04-30].
  4. ↑ Protokół komisji obwodowej (pol.). Państwowa Komisja Wyborcza. [dostymp 2025-05-01].
  5. ↑ Bartłůmjej Wanot: Ślůnsko problyma podug polskich libertaryjanůw we drugij dekadźe XXI storoczo (śl.). Academia. [dostymp 2025-05-01].
  6. ↑ Aktualności (pol.). Sodalitas Silesiana Śląskoznawcze Koło Naukowe. [dostymp 2025-05-01].
  7. ↑ Ireneusz Stajer: Diktand Ślōnskij Godki 2014-2024. Historię wydarzenia opisał Stanisław Neblik z Rybnika. Jest też polskie tłumaczenie (pol.). Rybnik Naszemiasto. [dostymp 2025-05-01].
  8. ↑ Redakcyjŏ: Wyniki VI Diktanda Ślōnskij Gŏdki [fotorelacja + tekst dyktanda] (pol.). Wachtyrz. [dostymp 2025-05-01].
  9. ↑ Używacz:Ozi (śl.). Wikipedyjŏ. [dostymp 2025-05-01].
  10. ↑ Rafał Szyma: Wanot: Ida, bo mōm tako potrzeba serca (śl.). Wachtyrz. [dostymp 2025-05-01].
  11. ↑ Bartłůmjej Wanot: post (śl.). Facebook. [dostymp 2025-09-01].
  12. ↑ Bartłůmjej Wanot. Ůntyczny sztatus nacyje we filozofiji uod Dmytra Doncowa. „Соціально-гуманітарний вісник”. 43, s. 28–31, 2023-08. ISSN 2305-9869.
  13. ↑ Laureaci 2024 (pol.). Jednoaktówki po śląsku. [dostymp 2025-05-01].
  14. ↑ Bartłůmjej Wanot: Jednoaktówka po śląsku. Twierdzę, że tłumacz nie działa! (pol.). Gazeta Wyborcza. [dostymp 2025-05-01].
  15. ↑ Uo projekće (śl.). Czytůmy pů naszymu. [dostymp 2025-05-01].
  16. ↑ Bartłůmjej Wanot (pol.). Gazeta Wyborcza. [dostymp 2025-05-01].
  17. ↑ Karol Gwóźdź: Prihovanì dumki / Myśli ukryte. Warszawa: Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego, 2024. ISBN 978-83-235-6299-3.
  18. ↑ Bartłůmjej Wanot: Łymkowsko duszyczka. Uobrane wjyrsze przełożůne na ślůnsko godka uod Bartłůmjeja Wanota / Lemkìvska duša. Vybrany veršy perevedeny na šlezskìj âzyk prez Varfolomìâ Vanota. Warszawa: Wydowńictwa Warszawskigo Uńiwersytetu, 2021. ISBN 978-83-235-5512-4.
  19. ↑ Myńszośći a jejich godki wobec kryzysu. Antystygmatyzacyjny paket projektu „Godkowe antidotum: żywotność rzeczy jak spusůb budowy psychicznego dobrosztandu, zdrowjo a zbalansowanego rozwoju”. Michał Bilewicz, Justyna Olko (red.). Warszawa: Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego, 2023. ISBN 978-83-235-6178-1.
  20. ↑ Szczepan Twardoch: Drach. Edycyjŏ ślōnskŏ. Kraków: Wydawnictwo Literackie, 2018. ISBN 978-83-08-06594-5.
  21. ↑ Agata Romaniuk: Kocio Czelodka i corne złoto. Warszawa: Wydawnictwo Agora dla dzieci, 2024. ISBN 978-83-8380-110-0.
  22. ↑ Tomasz Kamusella: Styknie / Limits. Kotórz Mały: Silesia Progress, 2019. ISBN 978-83-65558-28-2.
  23. ↑ Bartłomiej Wanot: Śląska tożsamość (pol.). Portal Katowice. [dostymp 2025-05-01].
  24. ↑ Home (pol.). Wartłomiej Banot Blog młodego Górnoślązaka. [dostymp 2025-05-01].
  25. ↑ Przemysław Jedlecki: "Ślązaków jako hitlerowców zsyłać na Syberię". Policja przestępstwa nie widzi (pol.). Gazeta Wyborcza. [dostymp 2025-05-01].
  26. ↑ otwartyslonsk (śl.). Instagram. [dostymp 2025-05-01].
  27. ↑ Łukasz Tudzierz: Ślązaków można szkalować, gdyż nie są uznaną mniejszością etniczną (pol.). Tuudi.net. [dostymp 2025-05-01].
  28. ↑ Kamil Czaiński. Regijōnalnŏ roztōmajtość ślōnskij gŏdki a jeji kodyfikacyjŏ – spoziyrani refleksyjnych używŏczōw w kōntekście jynzykowyj rewitalizacyje. „Living Languages”. 3, s. 248, 2025-05-01. University of Massachusetts Amherst Libraries. ISSN 831-3488.
Zdrzōdło "https://szl.wikipedia.org/w/index.php?title=Bartłůmjej_Wanot&oldid=380354"