Nowo Zylandyjo

Ze Wikipedia
Przyńdź do: nawigacyje, sznupańo
New Zealand
Aotearoa

Nowo Zylandyjo
Fana Nowyj Zylandyje
Nowyj Zylandyje
Fana Nowyj Zylandyje Wapyn Nowyj Zylandyje
Hymn: God Defend New Zealand
God Save the Queen

(Bože, brůń Nowo Zylandyjo)
Położyniy Nowyj Zylandyje
Uoficjalno godka angelsko a maorysko godka
Stolica Wellington
Polityczny systym můnarchijo kůnstytucyjno
Gowa państwa krůlowo
Elžbjyta II
we jeij imjyńu: Gubernator Generalny Jerry Mateparae
Przikludziorz regjyrunku prymjer
John Key
Rozlygowańy
 • cołkowity
 • strzůdlůndowe wody
73. we śwjeće
268 680 km²
2,1%
Liczba ludźůw (2007)
 • cołkowito 
 • gynstość zaludńyńo
119. we śwjeće
4 186 320
15,6 osůb/km²
ńypodlyguość uod Wjelgij Brytańije
26 wřeśńa 1907
Religijo (głůwno)
Waluta dolar nowozylandzki (NZD)
Czasowo zůna UTC +12 źima; +13 lato
Kod ISO 3166 NZ
Necowo důmyna .nz
Automobilowy kod NZ
Telefůniczny kod +64
Znoleżne terytoryja Wyspy Cooka, Niue, Tokelau, Dependencyjo Rossa
Autůnůmiczne terytoryja

Nowo Zylandyjo (ang. New Zealand, maorysko godka Aotearoa – Kraj Dugij Bjouyj Chmury) – państwo wyspjarske na pouedńowo-zachodńim Pacyfiku, kere skuodo śe s dwůch srogich (Wyspa Půunocno a Wyspa Pouedńowo) a raje mjyńšych wyspůw, we tym Wyspy Steward a Wyspy Chatcham. Je to nojdalij na pouedńe wysuńynto tajla Uoceańije. Do Nowyj Zelandyje noležům tyž Wyspy Cooka, Niue, Tokelau, Dependencyjo Rossa, s kerych Wyspy Cooka a Niue majům wuasne samořůndy.

Mimo aže Nowo Zylandyjo formalńy je můnarchijům kůnstytucyjnům, ńy mo ůuna kůnstytucyje we ojropejskim rozumjyńu, yno kupa roztůmajtych a we růžnym čośe uchwolanych aktůw prawnych.

Kraj s anfanga besludny, zaśedlůny bez Maorysůw kole 1000 roku, lo Ojropejčykůw uodryu go we 1642 Abel Tasman. Kolůńizacyjo začua śe we 1769, kej wyspy uodkryto drugi roz, co zrobjyu James Cook. Bůuo při tymu kupa kůnfliktůw mjyndzy Maorysůma a Brytyjčykůma, a dźepjyro Traktat Waitangi šrajbńynty 6 lutygo 1840 přińus na chwila stabilizacyjo. Dokumynt tyn je powažany za anfang Nowyj Zelandyje. Ročńica jygo šrajbńyńćo je sam uobchodzůno kej śwjynto państwowe. We II pouowje XIX wjeku mjouy plac dwje wojny maoryske, kere Maorysy přegrouy. Uod 1907 Nowo Zylandyjo mjoua status důmińjům, a uod 1947 je ńypodleguo.

Gospodarka je fest zrůžńicowano. Tradycyjńy, fest sroge znočyńe mo hodowla uowcůw. We eksporće nojsrogšy udźou mo mjynso a jygo přetwory, a tyž produkty bauerske a leśńictwa. Nale je sam tyž rozwińynto industryjo, we tym zaawansowane technolůgije, jako l. b. elektrůńika.

We Nowyj Zelandyje uobowjůnzuje ruch lewostrůnny.