Szwecyjo

Ze Wikipedia
(Punkńyńto ze Šwecyjo)
Przyńdź do: nawigacyje, sznupańo
ISO 639 Icon szl.svg Tyn artikel je narychtowany we ślabikŏrzowym szrajbōnku.
Konungariket Sverige
Krōlestwo Szwecyje
Fana Szwecyje
Szwecyje
Fana Szwecyje Wapyn Szwecyje
Hymn: Du gamla, du fria
(Ty żeś storo, ty swobodno)
Położyniy Szwecyje
Uoficjalno godka szwedzko godka (de facto)
Stolica Sztokholm
Polityczny systym kůstytucyjno monarchijo
Gowa państwa krůl
Karl XVI Gustel Bernadotte
Erba trōnu fyszta Wichta Bernadotte
Przikludziorz regjyrunku prymier Fredrik Reinfeldt
Rozlygowańy
 • cołkowity
 • strzůdlůndowe wody
54. we śwjeće
450 295 km²
8,67%
Liczba ludźůw (2009)
 • cołkowito 
 • gynstość zaludńyńo
 • narodowośći
84. we śwjeće
9 354 462[1]
20.6 osůb/km²
Szwedy, Finlandczyki, Lapońce
Samostanowiyniy 1524
Religijo (głůwno) luterańizm
Waluta szwedzko korůna (SEK)
Czasowo zůna UTC +1 – źima
UTC +2 – lato
Kod ISO 3166 SE
Necowo důmyna .se
Automobilowy kod SE
Telefůniczny kod +46
Autůnůmiczne terytoryja
Mapa {{{nazwa_dopeunioč}}}

Szwecyjŏ (szwedz. Sverige), ôficjalniy Krōlestwo Szwecyje (szwedz. Konungariket Sverige) – nordycke państwo na Skandynŏwskim Pōłwyspie we Pōłnocnyj Ojropie. Mŏ granicã z Norwygijōm na zachodzie a Finlandyjōm na wschodzie, je tyż skuplowanŏ z Danijōm bez most Øresund.

Szwecyjŏ mŏ wiyrch 450 295 km² a skiż tygo je to trzeci nŏjsrogszy (podle wiyrchu) krej Ojropyjskij Unije. Miyszkŏ sam ōngyfer 9,4 milijōna ludziōw. Je to państwo z małōm gynstościōm zaludniyniŏ – 21 per./km² – a je ôna skōncyntrowanŏ w połedniowyj tajli. Bez 85% populacyje żyje we miyjskich zōnach. Haupsztadym Szwecyje je Sztokholm, kery je aj nŏjsrogszy szwedzki sztad.

Jako samostanowiōny a jednolity krej Szwecyjŏ powstała we strzedniowieczu. We XVII stoleciu egzystirowało Szwedzke Imperium a patrziło ôno do nŏjwŏżniyjszych pōństw Ojropy. Mocka podbitych terynōw straciła we XVIII a XIX stolyciu, baji Finlandyjõ lŏ Rusyje we 1809. Ôstatniŏ wojna, we keryj bojowała Szwecyjŏ bōła we 1814, kej naciepała Norwygije persōnalnõ unijõ (do 1905). Ôd tedy je to neutralne państwo. Z Ojropejskōm Unijōm sie skuplowała we 1995, je tyż człōnym OECD.

Dzisiej Szwecyjŏ je kōnstytucyjnŏ mōnarchijŏ z parlamyntarnōm dymokracyjōm a fest rozwiniyntōm gospodarkōm. Mŏ trzeci plac w Democracy Index rychtowanym bez cajtōng The Economist a dziywiōnty w Indeksie HDI. We 2010 roku miała nŏjrychlyjszy ekōnōmiczny wezrost a nŏjsrogszõ innowacyjõ w Ojropie. Światowe Ekōnōmiczne Forum uznało jã za nŏjbarzij kōnkuryncyjny ojropejski krej.

Przipisy


Commons
Państwa Ojropy

AlbańijoAndoraAustrijoBelgijoBjołoruśBośńa a HercegowinaBułgaryjoChorwacyjoCzesko RepublikaCzorno GůraDańijoEstůńijoFinlandyjoFrancyjoGrecyjoIrlandyjoIslandyjoItalijoLiechtensteinLitwaLuksymburgŁotwaMacedůńijoMadźaryMaltaMjymcyMołdawijoMůnakoNorwygijoŃiderlandyPolskoPortugalijoRusyjoRůmůńijoSan MarinoSłowacyjoSłowyńijoSyrbijoSzpańijoSzwecyjoSzwajcaryjoTurcyjoUkrajinaWatykůnWjelgo Brytańijo