Szwecyjo

Ze Wikipedia
Przyńdź do: nawigacyje, sznupańo
ISO 639 Icon szl.svg Tyn artikel je narychtowany we ślabikŏrzowym szrajbōnku.
Konungariket Sverige
Krůlestwo Szwecyje
Fana Szwecyje
Szwecyje
Fana Szwecyje Herb Szwecyje
Hymn: Du gamla, du fria
(Ty żeś storo, ty swobodno)
Położyniy Szwecyje
Uoficjalno godka szwedzko godka (de facto)
Stolica Sztokholm
Polityczny systym kůstytucyjno monarchijo
Gowa państwa krůl
Karl XVI Gustel Bernadotte
Erba trůnu fyszta Wichta Bernadotte
Przikludziorz regjyrunku prymier Fredrik Reinfeldt
Rozlygowańy
 • cołkowity
 • strzůdlůndowe wody
54. we śwjeće
450 295 km²
8,67%
Liczba ludźůw (2009)
 • cołkowito 
 • gynstość zaludńyńo
 • narodowości
84. we śwjeće
9 354 462[1]
20.6 osůb/km²
Szwedy, Finlandczyki, Lapońce
Samostanowiyniy 1524
Religijo (głůwno) luterańizm
Waluta szwedzko korůna (SEK)
Czasowo zůna UTC +1 – źima
UTC +2 – lato
Kod ISO 3166 SE
Necowo důmyna .se
Automobilowy kod SE
Telefůniczny kod +46
Autůnůmiczne terytoryja
Mapa {{{nazwa_dopeunioč}}}

Szwecyjŏ (szwedz. Sverige), ôficjalniy Krōlestwo Szwecyje (szwedz. Konungariket Sverige) – nordycke państwo na Skandynŏwskim Pōłwyspie we Pōłnocnyj Ojropie. Mŏ granicã z Norwygijōm na zachodzie a Finlandyjōm na wschodzie, je tyż skuplowanŏ z Danijōm bez most Øresund.

Szwecyjõ mŏ wiyrch 450 295 km² a skiż tygo je trzeci nojwiynkszy (podle wiyrchu) krej Ojropejskij Unije. Miyszkŏ sam ōngyfer 9,4 miliōna ludziōw. Je to państwo z mŏłōm gynstościōm zaludniyniŏ – 21 per./km² – a je uōna skoncyntrowanō w połedniowyj tajli. Bez 85% populacyje żyje we miyjskich zonŏch. Stolicōm Szwecyje je Sztokholm, kery je nojwiynksze szwedzke miasto.

Jako samostanowiōny a jednolity krej Szwecyjŏ powstŏła we strzedniowiyczu. We XVII stolyciu egzystowŏło Szwedzke Imperium a patrziło uōno do nojwŏżnijszych państw Ojropy. Moc podbitych terynōw strŏciła we XVIII a XIX stolyciu, jakto Finlandyjõ lo Rusyje we 1809. Ôstatniŏ wojna, we keryj bojowała Szwecyjŏ bōła we 1814, kej naciepała Norwygiji personalnõ unijõ (do 1905). Ôd tedy je to państwo neutralne. Z Ojropejskōm Unijōm sie skuplowała we 1995, je tyż człōnym OECD.

Dzisiej je Szwecyjŏ kōnstytucyjnŏ monarchijŏ z parlamyntarnōm dymokracyjōm a fest rozwiniyntōm gospodarkōm. Mo trzeci plac w Democracy Index cajtungu The Economist a dziywiōnty we Indeksie HDI. We 2010 roku miŏła Szwecyjŏ nojrychlejszy ekonomiczny wezrost a nojwiynkszõ innowacyjõ w Ojropie. Światowe Ekonomiczne Forum uznŏło Szwecyjŏ za nojbarzi konkuryncyjny ojropejski krej.

Przipisy


Commons
Państwa Ojropy

AlbańijoAndoraAustrijoBelgijoBjołoruśBułgaryjoBośńa a HercegowinaChorwacyjoCzesko RepublikaCzorno GůraDańijoEstůńijoFinlandyjoFrancyjoGrecyjoIrlandyjoIslandyjoItalijoLiechtensteinLitwaLuksymburgŁotwaMacedůńijoMadźaryMaltaMjymcyMołdawijoMůnakoNorwygijoŃiderlandyPolskoPortugalijoRůmůńijoRusyjoSan MarinoSłowacyjoSłowyńijoSyrbijoSzpańijoSzwecyjoSzwajcaryjoTurcyjoUkrajinaWatykůnWjelgo Brytańijo