Szwecyjo

Ze Wikipedia
Przyńdź do: nawigacyje, sznupańo
ISO 639 Icon szl.svg Tyn artikel je narychtowany we ślabikŏrzowym szrajbōnku.
Konungariket Sverige
Krůlestwo Szwecyje
Fana Szwecyje
Szwecyje
Fana Szwecyje Herb Szwecyje
Hymn: Du gamla, du fria
(Ty żeś storo, ty swobodno)
Położyniy Szwecyje
Uoficjalno godka szwedzko godka (de facto)
Stolica Sztokholm
Polityczny systym kůstytucyjno monarchijo
Gowa państwa krůl
Karl XVI Gustel Bernadotte
Erba trůnu fyszta Wichta Bernadotte
Przikludziorz regjyrunku prymier Fredrik Reinfeldt
Rozlygowańy
 • cołkowity
 • strzůdlůndowe wody
54. we śwjeće
450 295 km²
8,67%
Liczba ludźůw (2009)
 • cołkowito 
 • gynstość zaludńyńo
 • narodowośći
84. we śwjeće
9 354 462[1]
20.6 osůb/km²
Szwedy, Finlandczyki, Lapońce
Samostanowiyniy 1524
Religijo (głůwno) luterańizm
Waluta szwedzko korůna (SEK)
Czasowo zůna UTC +1 – źima
UTC +2 – lato
Kod ISO 3166 SE
Necowo důmyna .se
Automobilowy kod SE
Telefůniczny kod +46
Autůnůmiczne terytoryja
Mapa {{{nazwa_dopeunioč}}}

Szwecyjŏ (szwedz. Sverige), ôficjalniy Krōlestwo Szwecyje (szwedz. Konungariket Sverige) – nordycke państwo na Skandynŏwskim Pōłwyspie we Pōłnocnyj Ojropie. Mŏ granicã z Norwygijōm na zachodzie a Finlandyjōm na wschodzie, je tyż skuplowanŏ z Danijōm bez most Øresund.

Szwecyjõ mŏ wiyrch 450 295 km² a skiż tygo je to trzeci nŏjsrogszy (podle wiyrchu) krej Ojropejskij Unije. Miyszkŏ sam ōngyfer 9,4 milijōna ludziōw. Je to państwo z małōm gynstościōm zaludniyniŏ – 21 per./km² – a je ôna skōncyntrowanŏ w połedniowyj tajli. Bez 85% populacyje żyje we miyjskich zonach. Stolicōm Szwecyje je Sztokholm, kery je nŏjsrogszym szwedzkym sztadym a aji jeji haupsztadym.

Jako samostanowiōny a jednolity krej Szwecyjŏ powstŏła we strzedniowieczu. We XVII stolyciu egzystowŏło Szwedzke Imperium a patrziło ôno do nŏjwŏżnijszych państw Ojropy. Moc podbitych terynōw strŏciła we XVIII a XIX stolyciu, jakto Finlandyjõ lŏ Rusyje we 1809. Ôstatniŏ wojna, we keryj bojowała Szwecyjŏ bōła we 1814, kej naciepała Norwygiji persōnalnõ unijõ (do 1905). Ôd tedy je to państwo neutralne. Z Ojropejskōm Unijōm sie skuplowała we 1995, je tyż człōnym OECD.

Dzisiej je Szwecyjŏ kōnstytucyjnōm mōnarchijōm z parlamyntarnōm dymokracyjōm a fest rozwiniyntōm gospodarkōm. Mŏ trzeci plac w Democracy Index cajtungu The Economist a dziywiōnty w Indeksie HDI. We 2010 roku miŏła Szwecyjŏ nŏjrychlyjszy ekōnōmiczny wezrost a nŏjsrogszõ innowacyjõ w Ojropie. Światowe Ekōnōmiczne Forum uznŏło Szwecyjŏ za nŏjbarzij konkuryncyjny ojropejski krej.

Przipisy


Commons
Państwa Ojropy

AlbańijoAndoraAustrijoBelgijoBjołoruśBułgaryjoBośńa a HercegowinaChorwacyjoCzesko RepublikaCzorno GůraDańijoEstůńijoFinlandyjoFrancyjoGrecyjoIrlandyjoIslandyjoItalijoLiechtensteinLitwaLuksymburgŁotwaMacedůńijoMadźaryMaltaMjymcyMołdawijoMůnakoNorwygijoŃiderlandyPolskoPortugalijoRůmůńijoRusyjoSan MarinoSłowacyjoSłowyńijoSyrbijoSzpańijoSzwecyjoSzwajcaryjoTurcyjoUkrajinaWatykůnWjelgo Brytańijo