Neptůn

Ze Wikipedia
Przyńdź do: nawigacyje, sznupańo
Disambig.svg Tyn artikel je uo planeće. Uobezdrzij tyż: inkše artikle uo tym mjańe.
Neptůn Astrůnůmičny symbol  Neptůna
Naćiś uobrozek, coby powjynkšyć

Zdjyńće Neptůna zuůnačůne bez sůnda Voyager 2 we roku 1989

Uodkryće
Uodkrywca Urbain Le Verrier

John Couch Adams
Johann Gottfried Galle

Data uodkryćo 23 Wřeśyń 1846
Parametry uorbity (J2000)
Středńe uoddalyńe uod Suůńca 4 498 252 900 km
30.068 963 48 j.a.
Uobwůd orbity 28 142 000 000 km
30,44 j.a.
Mimostřůd 0,008 585 87
Peryhelium 4 459 630 000 km
29,811 j.a.
Aphelium 4 536 870 000 km
30,327 j.a.
Rok gwjozdowy 60 223,352 8 dńi
164,88 rokůw
Synodyčny uokres uobjygu 367,49 dńi
Středńo Gibkość uorbitalno 5,432 km/s
Maks. gibkość uorbitalno 5,479 km/s
Min. gibkość uorbitalno 5,385 km/s
Nachylyńe uorbity wzglyndem ekliptyki 1,769°
(6,43° wzglyndem růwńika suůnečnygo)
kśynžyce 13
Charakterystyka fizyčno
Šyřka růwńikowo 49 500 km
Plac 7,619×109 km2
(14,937 Ziem)
Uobjyntość 6,2526×1013 km3
Masa 1,0243×1026 kg
Gynstość 1,638 g/cm³
grawitacyjny szwůng na růwńiku 11,00 m/s2
(1,122 g)
Gibkość ućečki 23,5 km/s
Uokres zwyrtńyńćo 0,671 250 00 dnia (16 h 6 min 36 s)
Gibkość kůntowo 2,68 km/h (na růwńiku)
Nachylyńe uośi 29,58°
Deklinacyjo 42,95°
Albedo 0,41
Temp. powjyřchńe*
— mińimalno 50K (-223°C)
— středńo 53K (-220 °C)
— maksymalno b.d.
Skuod atmosfery
Ciśńyńe atmosferyčne 100-300 kPa
Wodůr >84%
Hel >12%
Metan 2%
Amůńak 0,01%
Etan 0,00025%
Acetylen 0,00001%

Neptůn – to je ůsmo a uostatńo podug uodlyguośći uod suůńca planeta we Ůkuodźe Suonečnym. Tak kej Jowiš, Saturn a Ůrůn je to planeta gazowo, třećo podug masy a štworto podug wjelgośći s planet Ůkuodu Suonečnygo. Mjano planety je uod řimskiego boga Neptůna. Astrůnůmičny symbol planety je uod atrybutu Neptůna, trůjzymba. Terozki znůmy 13 jygo kśynžycůw s nojwjynkšym Trytůnym. Ringi planetarne Neptůna sům suabo rozwińynte a mjast uokryngůw twořům uůki. Přypuščo śe, aže je to spowodowane bez pole grawitacyjne Galatyji, jydnego s jego kśynžycůw. Modro farba Neptůna je spowodowana wystympowańym metanu we atmosfeře.