Niutōn

Ze Wikipedia
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
niutōn [N]
Ukłŏd SI
Wymiar
Jednostka siyły, ciynżaru, ciśniyńciŏ
Typowe symbole srogości F, Q, P, N, T
we jednostkach SI
we jednostkach CGS
Zdrzōdło miana Isaac Newton

niutōnjednotka siyły we układzie SI (jednostka pochodnŏ układu SI), ôznaczanŏ N.

1 N to siyła, z jakōm trzeba fungować na ciało ô masie 1 kg, coby dać mu przispiyszynie rōwne 1 m/s²

Miano niutōn upamiyntniŏ angelskigo uczōnego Isaaca Newtona.

Przikłady[edytuj | edytuj zdrzōdło]

  • 1 N to siyła, z jakõ ziymskŏ grawitacyjŏ wpływŏ na ciało ô masie kole 10/98 kg ≈ 102 g (bp. małe jabko).
  • Na powiyrchni Ziymie na ciało ô masie 1 kg działŏ siyła skerowanŏ w dōł ô wercie kole 9,81 N (to znaczy 1 kgf[1]. We inżynieryji i w dziynnym życiu czynsto używŏ sie przibliżyniŏ:
9,81 N = 1 kgf ≈ 10 N.
  • Dekaniutōn (daN) = 10 N je używany do ôkryślyniŏ wytrzimałości bp. sznōr jako przibliżynie 1 kgf.
  • Siyła prziciōnganiŏ Ziymie, co funguje na czowieka ô masie 75 kg wynosi kole 736 N.

Przedrostki SI[edytuj | edytuj zdrzōdło]

Wielokrotności i podwielokrotności jednostki (porubiōne sōm nojczyńścij używane):

Wielokrotności Podwielokrotności
Mnożnik Miano Symbol Mnożnik Miano Symbol
100 niutōn N      
101 dekaniutōn daN 10–1 decyniutōn dN
102 hektoniutōn hN 10–2 centyniutōn cN
103 kiloniutōn kN 10–3 miliniutōn mN
106 meganiutōn MN 10–6 mikroniutōn µN
109 giganiutōn GN 10–9 nanoniutōn nN
1012 teraniutōn TN 10–12 pikoniutōn pn
1015 petaniutōn PN 10–15 femtoniutōn fN
1018 eksaniutōn EN 10–18 attoniutōn aN
1021 zettaniutōn ZN 10–21 zeptoniutōn zN
1024 jottaniutōn YN 10–24 joktoniutōn yN

Ôbejzdrzij tyż[edytuj | edytuj zdrzōdło]

Przipisy

  1. Rozporządzenie Ministra Gospodarki i Pracy z dnia 15 lutego 2005 r. w sprawie jednolitości miar i dokładności pomiarów związanych z obronnością i bezpieczeństwem państwa, Dz.U. z 2005 r. nr 37, poz. 328, zmn. Dz.U. z 2005 r. nr 66, poz. 581 i Dz.U. z 2007 r. nr 90, poz. 597